Methode
Vrijwel elke AI-toepassing is gebouwd om te maken: genereer de tekst, schrijf het rapport, vul het antwoord in. Evaluatieve AI doet het omgekeerde. Ze beoordeelt wat gemaakt is: een dossier wordt getoetst aan een normenkader, en het resultaat is een bevindingenrapport. Wij beoordelen; wij maken niets. De mens beslist.
Deze pagina legt uit waarom dat een eigen soort systeem vraagt, welke bevindingen zo'n systeem oplevert en waarom de mens in onze architectuur de beslisser blijft.
Het verschil
Een genererend model is getraind om plausibele tekst voort te brengen. Het wil aanvullen, afronden en gladstrijken. Dat is precies de verkeerde reflex voor wie fouten zoekt: wie een gat moet vinden, mag niets invullen, en wie tegenspraak moet zien, mag niet meebewegen met de tekst.
Een evaluatief systeem is anders ingericht. Het vertrekt van het normenkader, zoekt per verplichting het bijhorende bewijsstuk in het dossier, en zwijgt waar het geen anker vindt. Liever een opmerking missen dan één claim maken die niet standhoudt: elke bevinding verwijst naar de bron en is controleerbaar.
Bevindingen
Wat een evaluatieve doorlichting oplevert, valt uiteen in vier types. Ze gelden voor elk dossier, van duurzaamheidsverklaring tot subsidieaanvraag.
Een verplichting of verwachting waarvoor geen document of passage bestaat. Het dossier veronderstelt iets dat er niet staat.
Twee documenten of passages die elkaar tegenspreken: een cijfer dat in twee tabellen verschilt, een beleid dat de praktijkbeschrijving weerspreekt.
Een claim zonder bron die haar draagt. De bewering staat er, het bewijs niet.
Een verwijzing naar een achterhaalde versie, deadline of drempel. Regelgeving beweegt; dossiers bewegen zelden mee.
Elke bevinding wordt geformuleerd als observatie met bronverwijzing: wat we vonden, waar het staat en waarom het telt. Nooit als verdict, en nooit als score.
Architectuur
Onze systemen kunnen beoordelen, niet beslissen. Dat is geen voetnoot onderaan een rapport, maar de manier waarop ze gebouwd zijn: het systeem levert bevindingen met bronverwijzing aan, de expert weegt ze en beslist. Scherpte voor wie oordeelt, geen autoriteit die het oordeel overneemt.
Even fundamenteel: wij beoordelen het document, niet de persoon. Onze systemen nemen geen beslissingen over mensen en kennen geen scores toe aan wie een dossier indient. Ze lezen wat op papier staat en toetsen of het gedragen wordt.
Hoe wij ons tot de EU AI Act verhouden en wat wij wel en niet met uw documenten doen, staat zwart op wit:
In productie
Onze motor draait sinds maart 2026 in productie bij Esmond, ons evaluatieplatform voor hoger onderwijs, actief in drie markten.
Dezelfde evaluatieve aanpak passen we toe op bedrijfsdossiers: documentsets waar een fout geld kost en waar tot vandaag alleen dure mensuren tegenover staan.
Toepassingen
Een evaluatieve pre-check op uw CSRD- en ESRS-documentset: de generale repetitie voor de formele beoordeling.
Uw dossier gelezen door de ogen van de beoordelaar, vóór de jury het ziet.
De documentset van een site gelezen zoals een bezwaarindiener dat doet, vóór u tekent.
De begrippen achter deze aanpak, van contradictie tot human-in-the-loop, staan in de kennisbank.
Inzichten
Ramirez BV diende in juli 2026 een bijdrage in bij de consultatie van het Europese AI Office over de classificatie van hoog-risico-AI-systemen. Wat we voorstelden en waarom.
Contact
Wilt u weten wat een evaluatieve doorlichting voor uw dossiers zou opleveren? Dat is een gesprek, geen formulierstraat.